چهارشنبه 1 دي 1395




ارگونومی

ارگونومی علم ایجاد تعادل در محیط کار است به نحوی که نیازهای شغل از توانایی­های جسمی و روانی فرد فراتر نرود. ارتباط بین عوامل فیزیکی محیط کار و اختلالات اسکلتی-عضلانی در جدول 1 نشان داده شده است.

جدول 1 ارتباط علیتی بین عوامل فیزیکی کار و اختلالات اسکلی-عضلانی

عضو بدن

ریسک فاکتور

گردن وگردن/شانه

شانه

آرنج

دست و مچ

کمر

تکرار

××

××

×

××

 

نیرو

××

×

××

××

 

پوسچر

×××

××

×

×

××

ارتعاش

 

×

 

××

×××

ترکیب ریسک فاکتورهای فوق

 

 

×××

×××

 

کار فیزیکی سنگین

 

 

 

 

×

بلندکردن/اعمال نیرو حین حرکت

 

 

 

 

×××

××× شواهد علمی قوی وجود دارد.     ×× شواهد علمی متوسطی وجود دارد.          × شواهد علمی ضعیفی وجود دارد.

 

ریسک فاکتورهای شغلی مرتبط با اندام­های فوقانی


حرکات تکراری:  

یکسری از حرکات با ارتعاش کم که هرچندثانیه تکرار می­شوند و ممکن است ایجاد خستگی یا تنش عضلانی-تاندونی نماید. چنانچه زمان ریکاوری کافی برای برطرف ساختن این اثرات داده نشود، یا چنانچه حرکات توام با پوسچرهای نامناسب یا اعمال نیرو باشد، ریسک آسیب به بافت­ها و سایر اختلالات اسکلتی-عضلانی را افزایش می­دهد. هر وظیفه­ای با دوره زمانی کمتر از 30 ثانیه را کار تکراری می­گویند. البته برآوردها درمورد میزان خطر تعداد تکرار حرکات متفاوت است. جدول 2 زیر یکی از پیشنهادات دراین مورد است.

جدول 2 نرخ حرکات تکراری پرخطر برای اعضاء بدن

عضو بدن

تعداد تکرار در دقیقه

شانه

بیش از 5/2

بازو / آرنج

بیش از 10

دست / مچ

بیش از 10

انگشتان

بیش از 200


کنترل ریسک فاکتور حرکات تکراری: غنی­سازی کار (ایجاد تنوع در وظایف)، افزایش زمان استراحت، گردش کار

اعمال نیرو: تغییر در اندازه، وزن، شکل و کنترل تعادل اشیاء دسته­دار که با دست حمل می­شوند، می­تواند به کاهش نیروی لازم برای انجام وظیفه کمک نمایند. در ساده­ترین حالت، کارکنان می­توانند همزمان تعداد کمتری شیء حمل کنند یا اشیاء را با دو بجای یک دست با دو دست حمل کنند تا تنش کمتری در اثر بار به بدن وارد شود. گرفتن اشیائی که دستگیره مناسب دارند در مقایسه با اشیاء فاقد دسته، به نیروی کمتری نیاز دارند. گرفتن شیء از نقطه مرکز ثقل آن از نقاط دیگر آن آسان­تر بوده و تعادل آن بهتر حفظ می­شود. عامل مهم دیگر در اعمال نیرو، گشتاور است. ایجاد گشتاور مناسب در کاهش نیروی مورد نیاز جهت انجام وظیفه بسیار موثر است. براساس مطالعات، نیروی چنگش مورد نیاز نباید از 50% حداکثر توان چنگش فرد بیشتر باشد. وزن ابزارهای دستی نباید از 2/2 کیلوگرم بیشتر باشد و ترجیحاً کمتر از 8/1 کیلوگرم باشد. برای چنگش قدرتی، قطر دسته شیء می­بایست 5 تا 6 سانتی­متر و برای چنگش ظریف با انگشتان بین 8 تا 13 میلی­متر طراحی شوند.

کنترل ریسک فاکتور اعمال نیرو: کاهش وزن ابزارهای دستی، جابجایی مقادیر کمتر، کنترل کردن تعادل اشیاء، استفاده از ابزارهای مکانیکی کمکی

پوسچر:[کنترل پوسچر: محل کار، گردش کار، طراحی ابزار]: پوسچر کاری تابعی از محل کار و نحوه گردش کار و چگونگی طراحی ابزار مورد استفاده برای انجام وظیفه است. توانایی کارکنان در دسترسی، نگه داشتن و استفاده از ابزار به هنگام انجام وظیفه متاثر از پوسچر است. پوسچر نامناسب می­تواند منجر به ناراحتی، فشار مفاصل، کاهش جریان خون، اعمال نیروی عضلانی زیاد، خستگی، درد حاد شانه و گردن، التهاب تاندون­های شانه شود. در تصاویر زیر انواع مختلف پوسچر دست و اندام فوقانی نشان داده شده است.





 
   چک لیست ارزیابی پوسچر

   چک لیست ارزیابی ریسک فاکتورهای ارگونومی
 
امتیاز دهی
 
 

کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران میباشد. استفاده از اطلاعات این سایت با ذکر منبع بلامانع است.
Best View in 1024x768